Burun estetiği
ve nefes.

Rinoplasti; burnun kemik ve kıkırdak yapısının yüz oranlarına göre yeniden şekillendirilmesidir. Kemer alınabilir, uç inceltilip desteklenebilir, burun kısaltılabilir ya da uzatılabilir.

Açık teknikte iki burun deliği arasındaki küçük bir kesiden, kapalı teknikte yalnız burnun içinden çalışılır. Hangi tekniğin uygun olduğu burnun yapısına ve yapılacak değişikliğe göre muayenede belirlenir.

• Burnunda kemer, düşük ya da geniş uç olanlar
• Burnu yüze göre büyük ya da çarpık görünenler
• Estetik sorunla birlikte nefes şikâyeti olanlar
• Kemik gelişimini tamamlamış, genellikle 17–18 yaş üstü

Ameliyat

2–3 saat

Anestezi

Genel

Hastanede

Genellikle 1 gece

Sosyal hayat

10–14 gün

Daha önce burun ameliyatı olmuş ve sonuçtan şekil ya da nefes açısından memnun olmayan hastalarda yapılan ikincil ameliyattır.

Önceki ameliyatta alınmış ya da zayıflamış yapıların yeniden kurulması gerektiğinden daha ayrıntılı bir plan ister. Gerektiğinde burun içinden, kulaktan ya da kaburgadan alınan kıkırdak destek olarak kullanılır.

• Burnunda asimetri, çökme ya da aşırı küçülme olanlar
• İlk ameliyattan sonra nefes sorunu başlayanlar
• Burun ucu düşen ya da aşırı kalkık kalanlar

Ameliyat

3–4 saat

Anestezi

Genel

Bekleme

İlk ameliyattan ~1 yıl

Destek

Gerekirse kıkırdak

Septum, burnu sağ ve sol olarak ikiye ayıran kıkırdak ve kemik duvardır. Doğuştan ya da darbeye bağlı eğrilikler burun tıkanıklığına, horlamaya ve sık sinüzite yol açabilir.

Septoplastide burnun içinden çalışılır; eğri bölümler düzeltilir ya da çıkarılır. Dışarıdan iz kalmaz, burnun şekli değişmez. Estetik bir istek de varsa aynı ameliyatta rinoplastiyle birleştirilebilir (septorinoplasti).

• Tek ya da iki taraflı kalıcı tıkanıklık
• Horlama ve ağız kuruluğu
• Tekrarlayan sinüzit ya da burun kanaması
• Spor ve uykuda nefes darlığı

Ameliyat

45–60 dk

Anestezi

Genel

Silikon atel

Birkaç gün

İşe dönüş

Yaklaşık 1 hafta

Konkalar, burnun yan duvarında soluduğumuz havayı ısıtıp nemlendiren yapılardır. Alerji, kronik iltihap ya da septum eğriliğine bağlı olarak büyüyebilir ve kalıcı tıkanıklık yapabilirler.

İlaç tedavisine yanıt vermeyen büyümelerde konkalar, işlevlerini koruyacak şekilde küçültülür. Çoğu zaman septoplastiyle birlikte yapılır.

• Gün içinde taraf değiştiren tıkanıklık
• Burun spreylerine bağımlılık
• Geceleri artan tıkanıklık

İşlem

15–30 dk

Anestezi

Lokal ya da genel

Günlük hayat

1–3 gün

Sıklıkla

Septoplastiyle birlikte

Alerjik rinit; hapşırma, burun akıntısı, kaşıntı ve tıkanıklıkla seyreden, mevsimsel ya da yıl boyu süren bir burun alerjisidir. Tedavi edilmediğinde uyku kalitesini, iş ve okul performansını etkileyebilir.

Tedavide önce tetikleyiciler belirlenir. Burun spreyleri, antihistaminikler ve korunma önlemleri temeldir; uygun hastalarda aşı (immünoterapi) seçeneği konuşulur. Konka büyümesi eşlik ediyorsa cerrahi küçültme gerekebilir.

• Ard arda hapşırma
• Sulu burun akıntısı
• Burun, göz ve damakta kaşıntı
• Mevsimle artan tıkanıklık

Tanı

Muayene, gerekirse alerji testi

Tedavi

İlaç, korunma, aşı

Takip

Mevsimsel kontrol

Koku alma bozukluğu; burun tıkanıklığı, sinüzit, polip, viral enfeksiyonlar (COVID-19 sonrası dahil) ya da kafa travmasına bağlı olarak gelişebilir. Koku kaybı tat almayı da etkiler.

Muayenede burnun içi endoskopla değerlendirilir; gerekirse görüntüleme istenir. Tıkanıklık ya da polip gibi bir neden varsa ona yönelik tedavi yapılır; viral nedenlerde koku eğitimi ve ilaç tedavisi uygulanabilir.

• Kokuyu hiç alamama
• Kokuları farklı ya da kötü algılama
• Tat almada azalma

Tanı

Endoskopik muayene

Gerekirse

Tomografi

Tedavi

Nedene göre