Kulak hastalıkları
ve cerrahisi.

İç kulak kaynaklı (sensörinöral) işitme kayıplarının çoğunda kaybedilen işitme ilaç ya da ameliyatla geri kazanılamaz; işitme cihazı en etkili çözümdür. Cihaz önerilmeden önce kaybın tipi ve derecesi işitme testleriyle belirlenir.

Kulak arkası, kulak içi ve kanal içi gibi farklı cihaz tipleri vardır. Seçim; kaybın derecesine, kulak yolu yapısına ve günlük ihtiyaçlarınıza göre yapılır. Ayar ve alışma süreci kontrollerle takip edilir.

• Konuşmaları anlamakta zorlanma
• Televizyonu yüksek sesle izleme
• Kalabalık ortamlarda iletişim güçlüğü

Tanı

İşitme testi

Cihaz tipi

Kulak arkası, kulak içi

Alışma

2–6 hafta

Konuşma bozukluklarının bir kısmı işitme kaybı, dil bağı, geniz eti ya da ses tellerindeki sorunlar gibi kulak burun boğaz kaynaklı nedenlere bağlıdır. Çocuklarda geç konuşmanın ilk adımı işitmenin değerlendirilmesidir.

Muayenede ağız, dil, damak, geniz ve ses telleri incelenir; gerekirse işitme testi yapılır. KBB kaynaklı bir neden varsa tedavi edilir, gereken durumlarda dil ve konuşma terapistiyle birlikte çalışılır.

• Yaşıtlarına göre geç konuşma
• Bazı sesleri çıkaramama
• Genizden konuşma
• Uzun süren ses kısıklığı

Değerlendirme

Muayene + işitme testi

İş birliği

Dil ve konuşma terapisti

İşitme kaybı, sesin iletilmesindeki bir sorundan (kulak kiri, sıvı, zar deliği, kemikçik hastalığı) ya da iç kulak ve işitme sinirindeki hasardan kaynaklanabilir. "Duyuyorum ama anlamıyorum" şikâyeti çoğu zaman yüksek frekanslardaki kayba işaret eder.

Tanıda kulak muayenesi ve işitme testleri kullanılır. İletim tipi kayıpların çoğu ilaç ya da cerrahiyle düzeltilebilir; sensörinöral kayıplarda işitme cihazı ve işitsel rehabilitasyon ön plandadır.

• Sesleri duyup kelimeleri ayırt edememe
• Gürültülü ortamda anlama güçlüğü
• Tek kulakta azalma

Tanı

Odyometri, timpanometri

Tedavi

Nedene göre ilaç, cerrahi ya da cihaz

Ani işitme kaybı, genellikle tek kulakta, birkaç saat ya da birkaç gün içinde ortaya çıkan iç kulak kaynaklı işitme kaybıdır. Sıklıkla kulakta dolgunluk, çınlama ve bazen baş dönmesi eşlik eder.

Tedaviye ilk günlerde başlanması iyileşme şansını artırır. Muayene ve işitme testinden sonra ilaç tedavisi planlanır; gerekli durumlarda kulak zarının arkasına ilaç uygulaması ve görüntüleme yapılır.

• Sabah uyanınca fark edilen tek taraflı işitme kaybı
• Kulakta tıkanıklık ya da dolgunluk
• Yeni başlayan çınlama

Aciliyet

İlk 72 saat önemli

Tanı

Odyometri

Tedavi

İlaç, gerekirse kulak içi uygulama

Tinnitus, dışarıda bir ses kaynağı olmadan kulakta ya da başta duyulan çınlama, uğultu veya vızıltıdır. Çoğu zaman işitme kaybıyla birlikte görülür; gürültüye maruz kalma, kulak kiri, orta kulak sorunları, bazı ilaçlar ve stres de neden olabilir.

Önce altta yatan neden araştırılır. Tedavi edilebilir bir neden varsa düzeltilir; işitme kaybı varsa cihaz çınlamayı da azaltabilir. Kalıcı çınlamada ses terapisi ve alışma yöntemleriyle yaşam kalitesi artırılır.

• Sürekli ya da aralıklı çınlama
• Sessiz ortamda artan uğultu
• Uykuya dalmada güçlük

Tanı

Muayene + işitme testi

Gerekirse

MR

Tedavi

Nedene göre

Otoskleroz, orta kulaktaki üzengi kemiğinin çevresinde anormal kemik gelişimi sonucu kemiğin titreşememesiyle oluşur. Genellikle 20–40 yaşlarında, yavaş ilerleyen ve çoğu zaman iki kulağı da etkileyen bir işitme kaybı yapar.

Tanı işitme testleriyle konur. Tedavide işitme cihazı ya da cerrahi (stapedotomi) seçenekleri vardır; cerrahide hareketsiz kemik ince bir protezle işlev görür hale getirilir.

• Yavaş ilerleyen işitme kaybı
• Gürültülü ortamda daha iyi duyma
• Ailede benzer işitme kaybı

Tanı

Odyometri

Seçenekler

Cihaz ya da stapedotomi

Ameliyat

Yaklaşık 1 saat

Özellikle çocuklarda sık görülen orta kulakta sıvı birikimi işitme kaybına ve buna bağlı konuşma ve okul sorunlarına yol açabilir. İlaç tedavisine ve izlem süresine rağmen geçmeyen durumlarda kulak zarına küçük bir tüp yerleştirilir.

İşlem kısa sürer; sıvı boşaltılır ve tüp orta kulağın havalanmasını sağlar. Tüp genellikle 6–12 ay içinde kendiliğinden düşer. Geniz eti büyümesi eşlik ediyorsa aynı seansta alınabilir.

• Çocukta işitme azlığı, seslere tepkisizlik
• Sık tekrarlayan orta kulak iltihabı
• Üç aydan uzun süren sıvı birikimi

İşlem

10–20 dk

Anestezi

Çocukta genel

Taburcu

Aynı gün

Tüp süresi

6–12 ay

Kulak zarındaki delikler geçirilmiş enfeksiyonlar ya da travma sonucu oluşur; tekrarlayan akıntıya ve işitme kaybına neden olabilir. Timpanoplastide zar, hastanın kendi dokusundan alınan bir yamayla onarılır.

Gerekli durumlarda orta kulak kemikçikleri de aynı ameliyatta onarılır. Ameliyat kulak içinden ya da kulak arkasından yapılabilir; amaç kuru ve güvenli bir kulak ile işitmenin korunması ya da iyileştirilmesidir.

• Tekrarlayan kulak akıntısı
• Kulak zarında delik
• Delik nedeniyle işitme kaybı

Ameliyat

1–2 saat

Anestezi

Genel

Taburcu

Aynı ya da ertesi gün

Su teması

Kontrolde izin verilene kadar yok

Kepçe kulak, kulağın başa göre fazla açılı durması ya da kulaktaki doğal kıvrımın gelişmemesiyle oluşur. Otoplastide bu kıvrım yeniden oluşturulur ve kulak doğal bir açıyla konumlandırılır.

Kesi kulağın arka yüzüne yapıldığı için iz dışarıdan görünmez. Çocuklarda kulak gelişimi büyük ölçüde tamamlandığı 6 yaş civarından itibaren yapılabilir.

• Kulakları belirgin biçimde dışa açık olanlar
• Kulak kıvrımı gelişmemiş olanlar
• 6 yaş üstü çocuklar ve yetişkinler

Ameliyat

1–2 saat

Anestezi

Lokal ya da genel

Bandaj

Yaklaşık 1 hafta

Gece bandı

Yaklaşık 1 ay